Rhei Radix wg Pharm. Pol. VIII, cz. II.

W Farmakopei Polskiej VIII, w tomie III opisano monografię korzenia rzewienia – Radix Rhei (Rhubarb, Rhubarbe). Zgodnie z definicją korzeń rzewienia obejmuje całe lub pocięte, wysuszone, podziemne części Rheum palmatum L. lub Rheum officinale Bailon. FP VIII dopuszcza części mieszańców tych gatunków lub też mieszaniny. Zawiera nie mniej niż 2,2% pochodnych hydroksyantracenowych, w przeliczeniu na reinę C15H8O6 o masie cząsteczkowej 284,2.

Surowiec posiada charakterystyczny, aromatyczny zapach.

Dla przypomnienia podam, że Farm. Pol. VI definiuje surowiec: podziemne narządy Rheum L. sectio palmata, Polygonaceae, zebrane w okresie kwitnienia rośliny i wysuszone. Surowiec powinien zawierać nie mniej niż 2,2% związków antranoidowych, w przeliczeniu na reinę C15H8O6 o masie cząsteczkowej 284,23.

Wg Farmakopei Szwajcarskiej VI = Pharm. Helvetica VI Radix Rhei (Rhabarbarwurzel, Racine de rhubarbe, radice di rhabarbaro) pocodzący z gatunku Rheum palmatum L. i (lub) Rheum officinale Baill. i ich hybrydów (Polygonaceae) powinien zawierać przynajmniej 2,5% związków antrachinonowych (ogólnie), w tym najwyżej 1/3 pochodnych antranolowych. Zawartość wyraża się w przeliczeniu na 1,8-dihydroksyantrachinon C14H8O4 o m.cz. 240,2.

Tożsamość wg Pharm. Pol. VIII

1. Wygląd jest zmienny: krążkowate kawałki o średnicy do 10 cm i grubości 1-5 cm; walcowate kawałki; owalne lub płasko-wypukłe kawałki; powierzchnia posiada różowawy odcień; fragmenty pokryte brunatnym proszkiem; po zwilżeniu uwidacznia się siateczka ciemnych linii (marmurkowa struktura); przełam jest ziarnisty; w przekroju poprzecznym zaobserwować można wąską zewnętrzną strefę promienistych, brunatnoczerwonych linii; promienie rdzeniowe są przecięte prostopadle przez ciemny pierścień miazgi; wewnątrz tej strefy znajduje się pierścień małych gwiazdkowatych anormalnych wiązek naczyniowych.

2. Sproszkowany surowiec jest pomarańczowy lub brunatnożółty. FP VIII zaleca obserwowanie proszku rzewieniowego w roztworze wodzianu chloralu lub glicerolu 50%. Mikroskop uwidacznia gruzły szczawianu wapnia, które mogą mieć średnicę nawet ponad 100 um; siatkowato zgrubiałe niezdrewniałe naczynia  (do 175 um); zaokrąglone lub wieloboczne, cienkościenne komórki miękiszowe; sklereidy i włókna nie występują; ziarna skrobi okrągłe i złożone, w ziarnach złożonych z gwiazdkowatych ośrodeczkiem.

3. Do ok. 50 mg proszku rzewieniowego dodać 25 ml rozcieńczonego kwasu solnego i ogrzewać mieszaninę 15 minut na łaźni wodnej. Po schłodzeniu wytrząsnąć z 20 ml eteru etylowego, odrzucić warstwę wodną. Warstwę eterową wytrząsnąć z 10 ml rozcieńczonego wodorotlenku amonowego. Warstwa wodna zabarwi się na czerwono lub fioletowo.

F. P VIII ukazuje metodę chromatograficznego (TLC) potwierdzenia tożsamości surowca (w obecności wzorca – emodyny).

Strata masy po suszeniu: nie więcej niż 12%.

Popiół całkowity: nie więcej niż 12%.

Popiół nierozpuszczalny w kwasie solnym: nie więcej niż 2%.

Zawartość składnika aktywnego w surowcu.

Umieścić 0,100 g sproszkowanej substancji roślinnej w kolbie pojemności 100 ml. Dodać 30 ml wody, zmieszać i zważyć. Ogrzewać 15 minut w łaźni wodnej pod chłodnicą zwrotną. Pozostawić do ochłodzenia, dodać 50 mg wodorowęglanu sodu, zważyć i uzupełnić wodą do masy początkowej. Odwirować i przenieść 10 ml cieczy do kolby okrągłodennej ze szlifem pojemności 100 ml. Dodać 20 ml roztworu chlorku żelaza III i zmieszać. Ogrzewać 20 miut na łaźni wodnej pod chłodnicą zwrotną, dodać 1 ml kwasu solnego i ponownie ogrzewać 20 minut, często wstrząsając. ochłodzić, przenieść do rozdzielacza i wytrząsać 3 porcjami, każda po 25 ml eteru etylowego użytego wcześniej do przemycia kolby. Połączyć warstwy eterowe i przemyć 2 porcjami, każda po 15 ml wody. Przesączyć wyciąg eterowy przez zwitek waty higroskopijnej do kolby miarowej i uzupełnić eterem etylowym do 100 ml. 10 ml odparować ostrożnie do sucha na łaźni wodnej i rozpuścić pozostałość w 10 ml roztworu 5 g/l octanu magnezu w metanolu. Zmierzyć absorbancję przy 515 nm używając metanolu jako odnośnika. Obliczyć procentową zawartość reiny wg wzoru:

clip_image002[6]

przyjmując absorbancję właściwą dla reiny równą 468, obliczoną na podstawie absorbancji właściwej barbaloiny.

A = absorbancja przy 515 nm

m = masa użytej substancji roślinnej,  w gramach

rheum1rheum_KOH

Rheum sproszkowany Pulvis Rhei w roztworze KOH; H. Rozanski, LBPiE PWSZ Krosno

rheum5rheum2

Pulvis Rhei; H. Rozanski, LBPiE PWSZ Krosno, widoczne kryształy i komórki miękiszowe.

rheum4rheum_lugol
Pulvis Rhei; H. Rozanski, LBPiE PWSZ Krosno, widoczne komórki i ziarna skrobi (reakcja płynem Lugola) i szczawian wapnia.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

*

code