Fructus Capsici – owoc pieprzowca rocznego, Paprika (Sapanischer Pfeffer), Piment Rouge, Red Pepper.

Fructus Capsici – owoc pieprzowca, Paprika (Sapanischer Pfeffer), Piment Rouge, Red Pepper.

Capsicum frutescens
Capsicum frutescens – fructus po wysuszeniu

fructus_capsici
Fructus Capsici, klasa 1, bez kielicha, pochodzenie Hiszpania, H. Rozanski, Poznań 2008 r.

Surowiec rozpatrzymy na podstawie wymogów i danych zamieszczonych w Farmakopei Polskiej III, IV, VIII, Farmakopei Europejskiej 6.1, 6.2, Farmakopei Szwajcarskiej VI i Farmakopei Brytyjskiej z 2009 r.

British Pharmacopoeia 2009[1]: wysuszony i dojrzały owoc Capsicum annuum L. var. minimum (Miller) Heiser lub drobnowocowych odmian Capsicum frutescens Linne.

„Dried ripe fruits of Capsicum annuum L. var. minimum (Miller) Heiser and small-fruited varieties of Capsicum frutescens L.”

Surowiec powinien zawierać nie mniej niż 0,4% kapsacynoidów wyrażonych jako kapsaicyna C18H27NO3 o masie cząsteczkowej 305,4 (w wysuszonym surowcu).

„Minimum 0.4 per cent of total capsaicinoids, expressed as capsaicin (C18H27NO3; M r 305.4) (dried drug)”.

Strata masy po suszeniu maksymalnie 11% (próbka 1 g wysuszona w temp. 105oC przez 2 h)

Popiół całkowity 10% (“Total ash: maximum 10.0 per cent”).

Farmakopea Polska III[2]: surowcem jest dojrzały owoc pieprzowca Fructus Capsici (pieprzu tureckiego) Capsicum annuum Linne varium longum Fingerhut (Solanaceae).

Popiołu nie mniej niż 7%.

Wilgoci nie więcej niż 12%.

FP III nie uwzględniła badania zawartości składników czynnych i nie zawierała wymogów co do ich zawartości.

Tinctura Capsicinalewka z pieprzu tureckiego wg FP III – ciecz czerwonobrunatna, o smaku silnie piekącym, przy spalaniu suchej pozostałości wydziela żrący dym. Ciężar właściwy 0,835-0,850. Popiół 0,05-0,07%. Sucha pozostałość 1-1,9. Zawartość alkoholu 86-89% obj. Nalewkę przygotowuje się przez 7-dniową macerację.

Fructus Capsici (sito IV) 100 części

Spiritus 95% 927 cz.

Aqua 73 cz.

Farmakopea Polska IV: Fructus Capsici pochodzi z Capsicum annuum Linne.

Suszenie surowca powinno odbywać się w temp. nie wyższej niż 35oC, najlepiej bez dostępu światła.

Zgodnie z FP IV[3] surowiec powinien zawierać nie mniej niż 0,18% kapsaicyny C18H27NO3.

Tinctura Capsici – farmakopealna nalewka z pieprzu tureckiego jest czerwonobrunatna lub brunatna, o smaku silnie piekącym. Powinna zawierać nie mniej niż 0,016% kapsaicyny. Fructus capsici (sito 0,5 mm) 100 części, Aethanolum 95% 927 cz., Aqua 73 cz. Nalewkę przygotowywać przez 7-dniową macerację etanolem 90%. Gęstość 0,830-0,850. Zawartośc etanolu 86-89%. Nalewkę przechowywać w naczyniach szczelnie zamkniętych, w chłodnym miejscu i chronić od światła. Działanie i zastosowanie nalewki: rozgrzewające.

Farmakopea Polska VIII[4]: Capsici Fructus pochodzą z Capsicum annuum L. varium minimum (Miller) Heiser i drobnoowocowych odmian Capsicum frutescens L. Surowcem jest owoc dojrzały i wysuszony.

Zawartość: nie mniej niż 0,4% sumy kapsacynoidów, w przeliczeniu na kapsaicynę C18H27NO3 o masie cząsteczkowej 305,4.

Strata masy po suszeniu: nie więcej niż 11%. Popiół: max 10%.[5]

Zanieczyszczenia. Brak owoców Capsicum annuum Linne var. longum (Sendtn.[6]). Proszę zwrócić uwagę, że Farmakopea Polska VIII (a poprawniej: odpis i tłumaczenie Farmakopei Europejskiej!)[7] nie dopuszcza w surowcu obecności owoców C. annuum varium longum. Farmakopea Polska III oraz stare wersje Farm. Eur. uznawały natomiast za oficjalny surowiec – owoce właśnie tej odmiany papryki! Niepokojący jest również bałagan panujący w nazwiskach taksonomów zamieszczanych przy nazwach łacińskich odmian. W starej Farmakopei Europejskiej z 1969 r. można znaleźć jeszcze Capsicum annuum L. var. longum (De Candolle) Sendtner.

Strata masy po suszeniu: nie więcej niż 11%.

Popiół całkowity: nie więcej niż 10%.

Pharmacopoea Helvetica VI[8]: Fructus Capsici (niem. Cayennepfeffer, fr. Poivre de Cayenne, ital. Pepe di Cajenna) pozyskiwany jest z gatunku Capsicum fruescens L. (Solanaceae). Owoc dojrzały po wysuszeniu powinien zawierać przynajmniej 0,4% kapsaicyny C18H27O3N o masie cząsteczkowej 305,4. Popiół: maksymalnie 8%. Oficjalny preparat: Extractum Capsici fluidum, zawierający 1,8-2,2% kapsaicyny. Wyciąg z owocu pieprzowca służy do produkcji maści i nalewki.

Tinctura Capsici wg Pharm. Helv. VI: Extractum Capsici fluidum 2,5 g, Aethanolum 94% 88,2 g, Aqua 9,3 g. Nalewka pieprzowcowa zawiera 0,04-0,06% kapsaicyny.

Maść pieprzowcowa złożona do wcierania w skórę – Unguentum Capsici compositum wg Pharm. Helv. VI: Extractum Capsici fluidum 2,5 g, Oleum Niaouli 3 g, Camphora 5 g, Oleum Terebinthinae medicinale 10g, Cera alba 10 g, Unguentum cetylicum 69,5 g.

Pochodzenie i występowanie: Ameryka Środkowa I Południowa; uprawiana we wszystkich krajach o ciepłym klimacie (kraje Śródziemnomorskie), Europa Południowo-Zachodnia, Europa Południowo-Wschodnia (Węgry, Bułgaria, Turcja). Capsicum frutescens L. pochodzi z Ameryki Południowej.

Wygląd surowca.

Wysuszone, dojrzałe owoce mają kształt stożkowaty, długości 6-12 cm, o nasadzie szerokości 4 cm, błyszczącą powierzchnię, barwę pomarańczową, czerwoną lub czerwonobrunatną. Czasem zachowana jest krótka, wygięta szypułka z szarozielonym, 5-działkowym kielichem. Owoc należy do 2-3-komorowej jagody. Nasiona znajdują się w dolnej części owocu, na łożyskach środkowych, w górnej zaś na łożyskach ściennych; są barwy jasnożółtej, kształtu nerkowatego, o słabym zapachu. Nasiona mają średnicę 3-5 mm, grubość 0,6 mm, powierzchnię drobnodołeczkowatą.[9] Zarodki są spiralnie zgięte. Owoce są często wygięte. Owocnia jest cienka, skórzasta, łamliwa, przeświecająca.

Budowa anatomiczna: skórka zewnętrzna złożona jest z komórek wydłużonych, grubościennych, jamkowanych. Komórki owocni środkowej są cienkościenne, zawierają kropelki tłuszczu i chromoplasty z karotenoidami.

Epiderma jest spękana. Podskórnia zbudowana jest z komórek kolenchymatycznych i skutynizowanych. Pod kilkoma warstwami podskórni rozpościera się warstwa cienkościennych komórek i kolateralnych wiązek nayczyniowo-sitowych. Naczynia tych wiązek są jamkowane lub spiralne. Wewnętrzna skórka owoców zbudowana jest z komórek sklereidowych barwy żółtej, grubościennych i jamkowanych, leżących pod komórkami olbrzymimi oraz z komórek cienkościennych położonych przy komórkach przedzielających komórki olbrzymie. Komórki wewnętrznej skórki oglądane z powierzchni mają ściany faliste i jamkowane. Na kielichu osadzone są włoski z wielokomórkową główką i 1-3-komórkowym trzonkiem. W śródliściu znajdują się kryształki szczawianu wapnia. Bielmo i zarodek zawierają ziarna aleuronowe. Komórki skórki nasion mają zgrubiałe i zdrewniałe krezowato pofałdowane ściany boczne i ścianę wewnętrzną.

Zapach: swoisty, nieco korzenny.

Smak: ostry, piekący.

Chemizm: 0,3-1% kapsacynoidów (amidy kwasowe wanililoaminy); wg Farmakopei Europejskiej 6,2 surowiec powinien zawierać przynajmniej 0,4% kapsacynoidów,

Kapsaicyna powinna stanowić z tego 63-77%; wśród kapsacynoidów występują również dwuhydroksykapsaicyna 20-32%, nordihydrokapsaicyna, homodihydrokapsaicyna i homokapsaicyna; ponadto surowiec zawiera karotenoidy 0,3-0,8%, tłusty olej (9-17%), białka (12-15%) i olejek eteryczny, flawonoidy (luteolina), saponiny sterydowe (kapsacydyna), kwas askorbinowy (około 0,21%). Kapsacynoidy należą do tzw. fenyloalkiloamin.

Barwa owoców jest uwarunkowana obecnością kapsantyny, luteiny, kapsorubiny, kapsantinonu, wiolaksantyny, kryptoksantyny i alfa-karotenu.

Działanie i zastosowanie. Kapsaicyna działa drażniąco na zakończenia nerwowe, rozszerza naczynia krwionośne, zwiększa ukrwienie. Nalewka, mazidła są stosowane do wcierania jako środek rozgrzewający, przeciwreumatyczny. Doustnie sproszkowane owoce, nalewka, ekstrakty jako środek pobudzający trawienie i wchłanianie składników pokarmowych.

capsici_fructus40x_1067x800capsici_fructus40x1_1067x800capsici_fructus100x2_1067x800
Sproszkowany owoc papryki ostrej – Fructus Capsici; fot. 1 i 2 od lewej pow. 40x; fot. 3 od lewej pow. 100x; H. Rozanski, LBPiE PWSZ w Krośnie, kwiecień 2012 r.

capsici_fructus100x3_1067x800capsici_fructus100x4_1067x800capsici_fructus100x5_1067x800
Sproszkowany owoc papryki ostrej – Fructus Capsici, pow. 100x; H. Rozanski, LBPiE PWSZ w Krośnie, kwiecień 2012 r.

Czystość surowca wg FP IV:

– strata masy po suszeniu nie większa niż 14%

– popiołu nie więcej niż 9%

– owoców zbrunatniałych i połamanych nie więcej niż 6%

– szypułek o długości przekraczającej 2 cm lub, w przypadku owoców większych niż 8 cm, ¼ długości owocu nie więcej niż 1%

– zanieczyszczeń organicznych nie więcej niż 0,5%

– zanieczyszczeń mineralnych nie więcej niż 0,5%

– 0,5 g proszku paprykowego wstrząsać z 5 ml wody i przesączyć; czerwonożółty przesącz nie powinien zmienić zabarwienia ani po podaniu kropli 10% kwasu solnego, ani po dodaniu kropli amoniaku 10% (w celu wykluczenia sztucznych barwników).

Analiza na obecność sztucznych barwników wg DAB 7.

1 g sproszkowanego surowca ekstrahować przez 2 godziny 20,0 ml mieszaniny składającej się z 70 ml etanolu 96%, 25 ml wody i 5 ml 25% amoniaku. Przesącz zagęścić do ¼ objętości, dodać 0,50 g wodorosiarczanu potasu. Białe, odtłuszczone nitki wełny zanurzone w powyższym roztworze zabarwiają się, natomiast nie barwią się w przypadku obecności barwników sztucznych. Zaadsorbowany barwnik można wyekstrahować 0,10 ml 6 N roztworu amoniaku (10%).

fructus_capsici_proba
Extractum Capsici – próba z amoniakiem i kwasem solnym; H. Rozanski, LBPiE PWSZ Krosno, kwiecień 2012 r.

Średnia zawartość związków o ostrym smaku wg DAB 7.

0,5 g grubo sproszkowanego surowca ekstrahować pod chłodnicą zwrotną przez godzinę 5 ml mieszaniny składającej się z 2 części etanolu 96% i 1 części wody. 1 ml przesączu przenieść do kolby miarowej i rozcieńczyć wodą do 500 ml. 10 ml tak przygotowanego rozcieńczenia musi wykazywać wyraźny ostry smak.

Reakcja mikrochemiczna: sproszkowany owoc papryki umieścić w kropli kwasu siarkowego 96%; liczne fragmenty proszku oraz krople oleju zabarwiają się niebiesko, potem zielono, następnie granatowo-czarno i wreszcie żółtobrunatno.

pulvis_capsici_H2SO4
Pulvis Fructi Capsici – próba z kwasem siarkowym. LBPiE PWSZ Krosno, kwiecień 2012 r.

Analiza mikroskopowa sproszkowanego surowca.

Barwa proszku: czerwonożółta, pomarańczowo-żółta, w zależności od gatunku handlowego

pulvis_fructus_capsici
Pulvis Fructi Capsici, LBPiE PWSZ Krosno, kwiecień 2012 r.

  1. Papryka delikatesowa słodka – brak ostrego smaku (nie nadaje się do celów leczniczych)
  2. Papryka różowa – ostry smak
  3. Papryka królewska – bardzo ostry smak

Bogate w kapsaicynę są małe owoce Capsicum frutescens L. długości 0,5-2 cm i Capsicum minimum Roxb. oraz Capsicum fastigiatum Bl. (pieprz kajeński lub Chillies).

Capsici_fructus
Wg Chromatographische und mikroskopische Analyse von Drogen, eine praktische Ergänzung für die Arzneibücher Europeas, Egon Stahl (red.); Gustav Fischer Verlag Stuttgart 1970, s. 158.

A – liczne bardzo charakterystyczne fragmenty skórki powłoki nasiennej z komórkami kreskowymi; ściany komórkowe silnie falisto-zatokowe, ściany boczne wyraźnie zgrubiałe i uwarstwione nieco zielonkawe.

B – bardzo charakterystyczne fragmenty komórek owocni wewnętrznej z wyraźnymi jamkowaniami, liczne tzw. komórki paciorkowate.

C – krople oleju; bardzo liczne charakterystyczne ze względu na czerwone zabarwienie.

D – komórki skórki z owocni zewnętrznej widziane z powierzchni, rzadko występujące, mało charakterystyczne.

E – fragmenty bielma (często z ziarnami aleuronu), liczne niecharakterystyczne.

W – proszku nie powinny występować ziarna skrobi i włoski. Fragmenty bielma bogatego w olej i zarodek posiadają barwę czerwoną dzięki zawartości karotenoidów w owocni.

Proszek paprykowy zawiera komórki skórki łupiny nasiennej o pofałdowanych i zdrewniałych ścianach, fragmenty tkanki miękiszowej z chromoplastami, żółtawo zabarwione sklereidy owocni wewnętrznej, pomarańczowo-czerwone kropelki tłuszczu, ziarna aleuronowe, cienkościenną tkankę bielma i zarodka.

Przechowywanie wg FP III, IV, Pharm. Helv. VI: Chronić od światła.

Uwagi. Proszkować ostrożnie, zabezpieczając oczy, nos i usta. Nie zacierać oczu w czasie pracy z ekstraktami i proszkiem pieprzowcowym. Przechowywać w pojemnikach szczelnie zamkniętych.


[1] British Pharmacopoeia 2009, s. 6820-6824.

[2] Farmakopea Polska III, Warszawa 1954, s. 269-271.

[3] FP IV, tom II, PZWL Warszawa 1970; s. 242-243.

[4] Farmakopea Polska VIII, Warszawa 2008, tom I, s. 1184-1186.

[5] FP VIII, tom I, Warszawa 2008, s. 1184-1186.

[6] Sendtn. = Otto Sendtner 1813-1859.

[7] Ostatnią suwerenną Farmakopeą Polską była Farm. Polska VI z 2002 r., pozostałe to bezkrytyczne tłumaczenia kolejnych wydań farmakopei Europejskiej.

[8] Pharmacopoea Helvetica edition sexta, Bern 1971, Band II Arzneistoffe, s. 639-641.

[9] Chromatographische und mikroskopische Analyse von Drogen, eine praktische Ergänzung für die Arzneibücher Europeas, Egon Stahl (red.); Gustav Fischer Verlag Stuttgart 1970, s. 156-159.

Posłuchaj wykładu:

 

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

  

  

  

*

code